Ultimate magazine theme for WordPress.

هنرمند و زمان او؛ گفتاری از آلبر کامو- بخش چهارم

آلبر کامو

سخنرانی آلبر کامو نویسنده فقید فرانسوی در دانشگاه اوپسالا به مناسبت اعطای جایزه نوبل – 14/12/1957

از کتاب هفته – ترجمه افضل وثوقی – قسمت چهارم

هنر حقیقتی انکار ناپذیر است

… بر این سیاق است که هنر بصورت تجملی دروغین در میآید؛ پس جای تعجب نیست که همه و از جمله هنرمندان می خواهند به عقب بنگرند و دوباره به سوی حقیقت باز گردند. از این لحظه است که هنرمند حق تنهایی و انفراد را از دست می دهد و آنچه به عنوان موضوع و پایه هنرش به او عرضه میشود، دیگر رویاهای او نیست بلکه حقیقتی انکار ناپذیر است، حقیقتی است که به همه مردم مربوط میشود…

مردم از هنرمند میخواهند که به زبان خود توده ها، از رنجها و شادی هایشان سخن بگوید تا آثارش را درک کنند. آنگاه هنرمند در مقابل وفاداری به حقایق و واقعیات زنده ، پاداشی که دریافت میکند، همانا ارتباط ناگسستنی و تفاهم بین انسانهاست. این تفاهم و ارتباط  محکم در حقیقت ایده آل هر هنرمند بزرگی است.

تنها کسی که حق انفراد و انزوا ندارد هنرمند است.

بر خلاف نظر نادرستی که اخیرا شیوع یافته باید، گفت تنها کسی که حق انفراد و انزوا ندارد هنرمند است. انزوا و با خود سخن گفتن دور از هنر است، وقتی که هنرمند به انزوا میگراید، انسانهای عصر خود را ناشنوا و گفتگوی با آنان را غیر ممکن میبیند و ناگزیر است که دست به دامن نسل های آینده بشود؛ و از مسایل حاد و فوری زمان خود فرسنگها بدور افتد.

اما برای اینکه بتوان با همه و از همه صحبت کرد، باید از چیزی سخن راند که همه بشناسند و مشترک میان همه باشد. ما از آنجهت به هم بشارت دادیم که چیز های یکسان میبینیم، از دردهای یکسان رنج میبریم، رویاها و تخیلات همه یکسان نیست، ولی واقیعت دنیای عصر ما، به مثابه میهن همه ما است. پس شوق رئالیسم مشروع و بس است زیرا پیوند عمیقی با سرگذشت هنر دارد.

رئالیست باشیم یا لااقل اگر ممکن بشود در این راه سعی کنیم

رئالیست باشیم یا لااقل اگر ممکن بشود در این راه سعی کنیم. میگویم اگر ممکن بشود ، زیرا مطمئن نیستم که این کلمه معنی قطعی و مشخص داشته باشد. مطمئن نیستم که با تمام خواست ها و آرزوی ما رئالیسم ممکن گردد. ابتدا از خود بپرسیم که آیا رئالیسم خالص در هنر امکان دارد؟

اگر به اظهار نظر ناتورالیست های قرن اخیر تکیه کنیم ،باید بگوییم که رئالیسم یعنی تصویر کردن دقیق واقعیات و این به مثابه کار عکاسی است، نسبت به هنر نقاشی؛ حال آنکه عکاس تصویر دقیق و بی کم و کاست عرضه میدارد ولی نقاش انتخاب میکند

چه چیز میتواند حقیقی تر از زندگی یک انسان باشد؟

فکر میکنید به عنوان نمونه، در این دنیای ما چه چیز میتواند حقیقی تر از زندگی یک انسان باشد؟ آیا میتوان امیدوار بود که آنرا جز بوسیله یک فیلم رئالیست تصویر نمود؟ ولی آیا چنین فیلمی با چه شرایطی امکان وجود می یابد؟ قطعا با شرایطی کاملا خیالی ؛ زیرا باید چنین تصور کرد که یک دستگاه خیالی شب و روز ، لاینقطع بر این موجود انسانی خیره شده است و کوچکترین حرکات او را ثبت میکند.

به ناچار نتیجه کار عبارت از فیلمی است که نمایش آن به اندازه عمر همان انسان طول میکشد و تماشاگران این فیلم باید سرتاسر یک عمر را تلف کنند تا به جزییات زندگی دیگری نظر افکنند. حتی با این شرایط ایده آل هم چنین فیلمی نمیتواند رئالیست باشد،چرا؟

به این دلیل که زندگانی هر انسانی تنها در وجود خود او متمرکز نیست، بسیار زندگی های دیگر هستند که گوشه ای از حیات این فرد معین را تشکیل میدهند و به آن ارزش واقعی میبخشند. پس باید به همین شیوه زندگی تمام کسانی را که او دوست دارد، تصویر کرد و نه فقط اینها ، بلکه زندگی هزاران فرد ناشناس دیگر را از فقیر و غنی ، پاسبان ، معلم، دوستان ناشناخته ای که در معادن و کارگاه ها زندگی میکنند ، سیاستمداران، دیکتاتور ها ، مصلحین مذهب و هنرمندانی که از حرکات و رفتارهای ما داستانها میسراید و هزاران عامل کوچک و نامرئی دیگر و بالاخره آن دنیای خلاقه و اتفاق را که بر منظم ترین زندگی ها حکم فرمایی میکند، همه ی اینها را باید تصویر کرد تا زندگی آن انسان واحد را بصورتی رئالیست نشان دهد.

پس تنها یک فیلم کامل میتواند وجود داشته باشد؛ فیلم زندگی بشر

پس تنها یک فیلم کامل میتواند وجود داشته باشد؛ فیلم زندگی بشر ، زندگی تمام انسانها که لاینقطع در جریان است و از مقابل چشمانمان میگذرد و این دستگاه نامریی نمایش همانا دنیای ماست…پس به ناچار همه ی هنرمندان از رئالیسم کم و بیش به دور میافتند، در اینجاست که هنرمندان مخالف وقتیکه میخواهند به واقعیات بپردازند و جز از آن سخن نگویند به بن بست دردناکی میرسند.میخواهند رئالیست باشند و بدان قادر نیستند، میخواهند هنر خود را به خدمت واقعیت عینی درآورند و نمی توانند جز با انتخاب در این راه قدم بردارند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.